STRES İLE NASIL BAŞA ÇIKABİLİRİM?

Öncelikle stres nedir ve belirtileri nelerdir ile başlamak gerekirse; stres, bireyin kendini huzursuz veya baskı altında hissettiğinde verdiği fiziksel, zihinsel, duygusal ve davranışsal tepkiler bütünüdür. Stres herkesin yaşamı boyunca karşılaştığı durumlardan biridir. Vücudun verdiği tepki, her durumda aynı değildir. Stressiz insan yoktur denilebilir. İnsanların tamamı çevresinde olanlara karşı tepki verir. İnsanda stres olmadığında, etrafına karşı tepki vermesi mümkün olmaz. Bunun sebebi enerjisinin olmamasıdır. Stresin yaşamın bir parçası olduğu kabul edilmelidir. Stresin aşırı olduğu durumda da, insan kontrolünü kaybedebilir. Aşırı derecede stres yaşanması, enerji sarfiyatına neden olacaktır. Bu yüzden stresin gereken düzeyde olması gerekir. Stres altında olmak, fiziksel ve zihinsel gücü azaltabilir. Hayata negatif bakmaya, karamsar bir ruh haline bürünmeye sebep olur. Bu stresin olumsuz yönüdür. Stresin olumlu olması halinde, doyumu hissetmek, amaca ulaşmak için potansiyelin tamamını kullanmak mümkün olur. Bu yüzden kendimiz için yoğun ve uzun olmamak koşuluyla bir miktar strese ihtiyacımız vardır.

Stres birçok rahatsızlığa sebep olduğu gibi, birçok rahatsızlık sonrasında da ortaya çıkabilir. Ya sorunun ortaya çıkmasını engelleyemediğimiz için ya da çıkan soruna çözüm üretemediğimiz için stres yaparız. Bizi aşan, sınırlarımızı zorlayan ve yetişemeyeceğimiz düşüncesini aklımıza getiren her şey stres kaynağıdır.

Ruhsal yapının fiziksel durumu, fiziksel durumların da ruhsal yapıları etkiliyor olduğu yapılan birçok araştırmada ortaya konulan bir bilgidir. Hasta olan bir insanın moralinin yüksek olmasının iyileşme sürecini hızlandırdığını bildiğimiz gibi, sağlıklı olan bir insanın uzun süre stres altında kaldığında çeşitli rahatsızlıklarla karşı karşıya kaldığını görmekteyiz. Stresin belirtilerine bakacak olursak;

Fizyolojik Belirtiler

–  Yorgunluk, adale ağrıları, yerinde duramama, ellerin terlemesi

Psikolojik Belirtileri

–  Endişelenme, konsantrasyon güçlüğü, kontrolsüzlük duygusu, sinirlilik, unutkanlık

Davranışsal Belirtileri

– Bir maddeye aşırı düşkünlük, beslenme ve uyku dengesinin bozulması, telaşla oradan oraya koşuşturmak, sosyal ortamlardan kaçınma

Stres yaşandığında vücutta olan değişiklikler nelerdir?

Stresin birçok sağlık sorununa yol açtığı bilinmektedir. Stres sırasında beyin vücuda ya savaş ya da kaç emrini yollar. Bu esnada kalp enerji üretebilmek için, daha hızlı atar ve besinleri daha hızlı pompalamaya başlar. Oksijeni arttırmak için, solunum artar ve kan damarları genişlemeye başlar. Göz bebeklerinde büyüme olur. Dalakta daha fazla kan üretilir. Karaciğer kanın ihtiyacı olan glikozu daha fazla üretir. Sindirimin hızı yavaşlar. Beyin ve kaslar enerjiyi kullanmaya başlar.

Stresle başa çıkmanın yolları nedir?

Stresle başa çıkmanın en iyi yolu, her şeye vakit ayırmayı öğrenmektir. Belli başlı konular olan iş, ders gibi mecburi olanlar dışında eğlence, aktivite, egzersiz gibi konulara da vakit ayrılmalıdır. Bunların yapılması vücudun fizyolojik koşullarını düzene sokar. Kalp vücuda daha fazla oksijen gönderir, kişinin gücü ve zindeliği artar. İnsan stres hormonlarından kurtulur, beden daha rahat kontrol edilir. Beslenmeye dikkat etmek, kafeinli içecekleri azaltmak enerji düzeyini düzenler, stresi azaltır. Bunun için bir uzmana danışmakta fayda vardır. Etrafınızdaki kişilerle girişilen sosyal etkinlikler stresin azaltılmasına katkı sağlar. Kişinin olumsuz düşünceleri ise, yaşanan stresi kötüleştirmekten öteye gitmez. Bu yüzden olumlu düşüncelere sahip olmak oldukça önemlidir.

–  Doğru beslenme alışkanlığını geliştirmek ( doğru beslenme alışkanlığı öncelikle fiziksel olarak daha sağlıklı yapıya sahip olmamızı sağlar, günlük yaşamda baş etmeye çalıştığımız durumlarda kendimizi daha zinde hissederiz.)

–  Zamanı etkili kullanmak ( yetiştirememe, geç kalma, yarım bırakmak zorunda kalmak ya da yapabileceğimizin üstünde bir işi yapamayacağımız bir sürede yapmak zorunda kalmak gibi stres verici durumları ortaya çıkmasını engellemiş oluruz.)

– Geçmiş başarıları hatırlamak ( geçmişte benzer durumlarla karşılaşıp üstesinden geldiğimiz olayları hatırlamak, cesaretimizi arttırmamıza ve çözüm üretmemize yardımcı olur.)

– Sosyal destek sistemini güçlü tutmak ( Yanlarında kendimizi iyi hissettiğimiz ve duygusal olarak onlardan beslendiğimiz insanlarla paylaşımları arttırmak, zorlu süreçlerde kendimizi daha güçlü hissetmemizi sağlayacaktır.)

– Fiziksel egzersiz yapmak ( düzenli spor yapmak, yürüyüşe çıkmak, koşu yapmak gibi fiziksel olarak bizi dinç ve güçlü hissettirecek egzersizler günlük yaşamda kendimize olan güvenimizi arttıracaktır.)

– En önemli tekniklerden biri olan nefes alma egzersizi ( Bir el karnınızın üstüne bir elinizi de göğsünüzün üstüne koyup nefes alıp verin. Eğer nefes aldığınızda şişen yer göğsünüz oluyorsa yanlış nefes alıyorsunuz. Eğer karnınızın üst kısmı yani diyafram kaslarının olduğu yer şişiyorsa doğru nefes alıyorsunuz. Diyaframdan nefes almayı öğrendikten sonra kendinizi çok gergin ve çaresiz hissettiğiniz anda  sadece altı kez derin nefes alıp aldığınız sürenin iki katı kadar sürede verirseniz ve sadece nefesinize odaklanarak, onun nasıl vücudunuzdan süzüldüğünü fark etmeye çalışırsanız egzersiz bittiğinde kendinizi daha farklı hissedeceksiniz. Çözüm üretmek konusunda kendinizi daha güçlü hissedeceksiniz.)

Stresi hayatımızda ne şekilde konumlandıracağımızı ve hayatı nasıl daha yaşanabilir hale getireceğimizi anlamak, kendimizi anlamaktan geçer. Değiştirebileceklerimiz için mücadele etmek, değiştiremeyeceklerimiz için sabretmek ve bunların ayrımını yapabilmek için de sağlıklı düşünmek gerekmektedir.

Gizem BURHAN

Özel Altınşehir Okulları Rehberlik Koordinatörü

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir